65. Handverkur?

Sauðburður tekur stundum á. Til dæmis er öll burðarhjálp búsins komin í/á mínar hendur með svona afleiðingum.

Stundum þarf að fara talsvert langt inn í þröngt rými til að snúa lambi, sækja fót eða hagræða á annan hátt. Þá getur þurft að beita hendinni á ýmsa ómögulega vegu og þrýstist þá stundum þétt að beinum móðurinnar. Ég veit sjaldnast nákvæmlega skil á svona marblettum en þannig verða þeir til. Þetta hefur hingað til tekist prýðilega í vor og líka hafa fósturmæður tekið aðskotalömbum fagnandi og ekkert verið að gera sér rellu yfir því að sum þeirra virðist hafa fæðst með eyrnalokk. Það skýrist af því að stundum er búið að merkja og marka lambið áður en nýja mamman tekur við. Eins gott að hafa góðar einlembur til að taka við þegar hér eru komnar tvær fjórlembdar og fimm þrílembdar af þessum 49 sem bornar eru. Ærnar eru bara hannaðar með tvo spena og þó að þær ráði sumar vel við að næra þrjú lömb er betra að jafna þetta svolítið.

Þó að lítið hafi komið hér inn undanfarið er ekki eins og ekkert gerist. Leiksýningum lokið og margir hafa tjáð hrifningu sína af verkinu, minnsta ömmuljósið flutti til Akureyrar í gær, ég keypti mér bíl og vorinu lauk með stæl.

Þetta blasir við út um gluggann núna, nýi gamli Galloperinn, gamli ónýti Hiluxinn, bilaði bíllinn hennar Mörtu, hestakerran sen kom aðeins við sögu í sambandi við búferlaflutninga í gær og svo auðvitað fjárhúsið sem tekur mestan tíma manns núna bæði daga og nætur. Ónýta dráttarvélin kemur málinu ekkert við.

Þarna blasa líka við afgangarnir af allt of stórum sköflum sem okkur áskotnuðust á sunnudag og mánudag. Veðrið er mikið að lagast og í morgun var bjart og fínt um tíuleitið þegar ég drattaðist fram úr( fór að sofa klukkan 5:30) og ákvað í bjartsýniskasti að rífa allt af rúminu og ná að setja hreint og ilmandi á aftur fyrir nóttina. Nú er vélin að verða búin að þvo og kominn bleytuhraglandi á norðurgluggana. Ætti ég kannski að láta eins og ég taki ekki eftir því og hengja samt út?

Jájá, segiði svo að ég bloggi aldrei!

59. Hinsegin

Undir lok leiks eru þessar búnar að átta sig á að þær eru í hinu liðinu eins og stundum er sagt og allar horfur á að þær taki við búinu í Gröf.

Eins og þið sjáið eru þær á samfestingatímanum. Þennan röndótta saumaði ég handa mér að mig minnir í kring um 1980.

58. Hippar

Heldur löng þögn þetta, nú sýni ég ykkur hippana úr leiksýningunni. Þau nást ekki til myndatöku á búningasvæði öll í einu vegna þess að sum þeirra þurfa að hafa hraðar hendur í búningaskiptum til hliðar við sviðið.

 Hér eru þau Gíslína Gísladóttir frá Gröf og hann Eggert sem svo er nefndur vegna þess að hann hefur tilhneigingu til að kasta eggjum í ýmsar heldri byggingar þegar þannig stendur á. Ég  kartöfluþrykkti á þennan bol einhvern tíma endur fyrir löngu og hann var löngu orðinn ónýtur. Ég var áreiðanlega einhvern tíma búin að staðsetja hann hjá tuskum þegar ég guggnaði og setti hann upp í skáp hjá fermingarfötunum mínum og fleiri merkisflíkum og svo gleymdi ég honum. Ég gladdist síðan ákaflega þegar ég fann hann í búningagramsinu í vetur og er ekkert að kippa mér upp við að bæði skuli vera farnar ermarnar og hálsmálið.

Hér eru svo hinar hippastelpurnar. Ég var búin að heyra að til væri nóg af hippafötum sem gerð voru fyrir einhverja sýningu áður en ég kom þarna að málum en þegar ég fór að skoða í þann poka  leist mér ekkert á blikuna. Þetta voru skyrtur sem höfðu verið hnýttar á ýmsan veg með snæri og litaðar svo með öskrandi neonlitum. Allt í lagi á grímuball en ekki í leiksýningu þar sem ég er skrifuð fyrir búningavinnu. Þá lá fyrir að tína saman allt sem gæti virkað hippalegt, indverska bómullin, útsaumur og blóm. Kalla svo leikarana saman og máta og púsla. Ég segi ekki að útkoman verði alveg eins og ég helst vildi en ég hef ekki aðstöðu til að benda bara á myndir og segja þetta vil ég fá. Sumir leikarar kannski líka of langir, stuttir eða breiðir til að passa í flíkur sem annars væru aldeilis tilvaldar. Þetta er eini hópurinn sem er með skartgripi utan hvað diskógellurnar eru með eyrnalokka. Þess má geta að svörtu sokkarnir eru ekki á leiðinni inn á sviðið, stelpunni var bara kalt á tánum.

57. Upphafið

Leikritið Í gegn um tíðina hefst á því að sungið er gamalt og gott lag ættað úr Reykjadalnum; Við gengum tvö.

Á meðan dansa verðandi hjón í Gröf. Þetta gæti hafa gerst einhvern tíma á fjórða áratugnum.

Svona líta þau út hjá okkur á yngri árum.

56. Hárið

Hárið er mikilvægur þáttur í leikgerfi og segir talsvert um tíðarandann. Til að ég geti haft þá greiðslu sem ég kaus í leikritinu varð ég að gera svo vel að sleppa því að fara í klippingu um tíma. Það finnst mér afleitt því að hárið á mér ber hreint ekki neina sídd. Þetta var fúlt þegar ég var að reyna að koma peysufatahúfunni sæmilega fyrir á hausnum á mér fyrir skírnina.

Já, hún Guðfríður er með fléttuna sína í hnút, tilbúin í réttirnar. Ártalið gæti verið + - 1960.

Þetta er hins vegar í alvörunni.

55. Á Sigló

Ekki var nú sama hvernig stúlkur klæddu sig í síldinni. Aðbúnaðurinn var ekki sérlega burðugur og þætti nútímastelpum líklega lítið til þvottaaðstöðunnar koma, bæði hvað varðaði fólk og föt. Þess vegna skipti það enn meira máli að hafa þokkaleg hlífðarföt til að ekki þyrfti mikinn tíma til að hafa sig til á ball strax og söltun lauk.

Hér eru þrjár síldarstúlkur með litskrúðuga höfuðklúta (gert með vilja til mótvægis við ljósa klúta heyvinnustúlkna) sem bundnir eru upp og fram og þær eru ballklæddar innan undir til að spara skiptitíma. Síldarsvuntur voru höfuðverkur en einhver hélt að þær fengjust ef til vill hjá Leikfélaginu á Húsavík. Þegar til kom voru það bara bráðvenjulegar frystihússvuntur og það dugði mér ekki. Ég hafði því samband við Síldarminjasafnið á Siglufirði og þar var bara alveg sjálfsagt að lána okkur fimm stykki. Gleði gleði. Ég skipti svo út ljótu grænu plastsnæri og ónýtu snæri fyrir alvöru snæri og saumaði saman rifu og setti nýja smellu þannig að þau tapa ekki á að vera okkur góð :)

Eins og glöggir lesendur sjá leika þessar stelpur líka diskógellur.

54. Út í heim

Snemma í leikritinu sendi ég tvær elstu dæturnar út í heiminn. Önnur fer til föðursystur sinnar á Sigló í síld en hin til móðursystur í Reykjavík til að læra að sauma. Hér eru þær ferðbúnar með flétturnar sínar.

 Síðar í verkinu koma þær heim í réttirnar. Búnar að kynnast lífinu svolítið og flétturnar farnar.

 Takið eftir ferðatöskunum. Á þeim báðum eru merkimiðar. Á öðrum er nafn föðurömmu minnar en hún dó 1950. Á hinni er nafn Siggu frænku og ég giska á að sá miði sé ekki mikið yngri. Brúna kjólinn saumaði ég utan um mína óléttu veturinn 1978-9. Útsaumuð blóm á vasa og berustykki :)
Ég sé það núna að það liggur við að þessi færsla ætti að vera á gamladagablogginu mínu.

Leiksýningar eru yfirleitt ekki nógu langar til að framkalla óléttur með eðlilegum hætti þannig að ég tálgaði þær úr svampi sem ég klæddi svo í sængurver til að ekki færi svamptætingur um hvippinn og hvappinn. Hér er lokamátun, ég þurfti nokkrar atrennur.

53. Bítlahópurinn.

Eins og áður hefur komið fram er basl að ná að mynda leikarana/búningana í réttu samhengi þar sem búningaskipti eru svo ör, en hér náði ég Bítlahópnum. Þarna er Gíslína dóttir okkar hjóna í Gröf komin til Reykjavíkur og er þar meðal aðdáenda frægustu bítlahljómsveitarinnar. Hér eru þeir Erlingur, Rúnar og Gunnar umkringdir. 

Ég var svo heppin að finna hjá Rauða krossinum á Akureyri þrennar svartar buxur, allar eins, þangað komnar beint af einhverjum búðarlager, og þurfti ekki annað að gera við þær en að þrengja svolítið og stytta einhverjar. Í leikhúsinu voru til nælonskyrturnar (sumar af honum föður mínum) og lakkrísbindin voru ekki vandamál. Vel gekk að finna nóg af kjólum með réttu sniði og gollur. Ég er mjög sátt við heildarsvipinn á þessum hóp og ég get trúað ykkur fyrir því að þessar stúlkur geta öskrað. Á þessari mynd eru fjórir krakkar sem voru líka í heyskapnum hér fyrir neðan.

51. Næsti hópur.

Við kynnumst fólkinu í Gröf í heyskap.

 Þarna erum við, kvenfólkið á túninu; undirrituð, Guðfríður húsfreyja í Gröf ásamt dætrunum Ingiríði og Gíslínu og þremur kaupakonum. Ekki þó hinni einu sönnu sem getið er um í kvæðinu, hún kemur ef til vill síðar á mynd. Ég setti mér að finna nóg af ljósum og léttum kjólum í heyvinnuna. Einfalt mál? Það skyldi maður ætla, en nei. Það tók tímann sinn eins og sumt annað. Endaði með að breyta borðdúk í pils og þá var það leyst. Eftir nokkra leit að réttu höfuðklútunum gerði ég þá úr gömlum sængurverum, þar fann ég réttu litina. Ef einhver ykkar skyldi vita að klútarnir voru bundnir undir kverk, þá upplýsist hér með að það var fyrr, á sjötta áratugnum var í lagi að binda aftur fyrir. Við erum allar berlæraðar og stelpurnar í ljósum strigaskóm en eftir nokkra umhugsun taldi ég rétt að hafa húsmóðurina ögn settlegri og er í ljósum sokkum og hálfgerðum sandölum.

Gísli bóndi minn í Gröf ásamt einum syni okkar og 3 kaupamönnum. Leitaði töluvert að vinnuskyrtum sem ekki væru of nútímalegar. Efnileg módel piltarnir?

50. Í gegn um tíðina.

Í færslu 45 var ég að tala um búninga. Síðan eru margar vinnustundir, leiðangrar um markaði og Kolaport og mikill árangur. Búið að klæða 32 leikara sem 52 persónur sem sumar hverjar þurfa margsinnis að skipta um föt auk þess sem flestir nota svartan grunnbúning af og til. Fólk í grunnbúningi er til dæmis brúsapallur, heysáta, réttarveggur eða syngjandi og dansandi bakraddir. Grunnbúningur getur verið eftir atvikum allskonar buxur, pils, kjólar, skór, bolir eða peysur, bara að allt sé svart nema höfuð og hendur leikarans. Mér telst svo til að við notum um það bil 326 flíkur, 67 pör af skófatnaði og slatta af beltum. Þá tel ég ekki þau nærföt og sokka sem flestir útvega sér sjálfir. Ég er ekki komin með mikið af myndum þar sem þetta fólk er flest eins og flær á skinni og skiptir oft um föt á ólíklegustu stöðum í miklum flýti. Ég er þó að vinna í að ná helstu hópum og sýni ykkur kannski eitthvað af því.

Mesta vinnan er í diskógellunum.

Þetta eru Gibbsystur ættaðar frá sauðfjárbúinu Litlum hestum í Múlasýslu og ég hugsaði mér að mamma þeirra hefði sett saman búningana úr því sem hún kom höndum yfir svo að ég gerði bara nákvæmlega það. 

 Ferillinn var einhvern veginn svona: Við tíndum til allskonar glitrandi og æpandi flíkur og efni og svo boðaði ég þær til mín og við púsluðum og mátuðum.

 Við fundum þykkbotna háælaða skó handa öllum.

 Tveir glitrandi pallíettuhólkar (takk Drífa)

 Tveir eldgamlir kjólar og allskonar bútar og sneplar.

 Og svo var að klippa og skeyta saman. Ég var búin að gúggla talsvert og niðurstaðan var sú að "alvöru" diskóföt voru oft með einskonar hringsniðnum "pilsum" neðan við olnboga og hné ef svo mætti segja.

 Tók neðan af kjólunum og gerði úr því fleyga. Saumaði svo á þá ermar.

 Allra handa glitrandi bútar urðu líka að fleygum.

 Raðaði á sófann til að gera mér grein fyrir samhenginu.

Það hefði nú verið ljómandi gott ef þetta hefði svo bara verið búið þegar ég var búin að sauma allt saman en nei nei. Helv... djö... bláa glansandi efnið er svoddan rusl að ég þarf að hafa það í gjörgæslu. Ég saumaði það við svart jersey og það trosnar eins og fífl hversu mikið sem ég vanda fráganginn. Það tollir ekki einu sinni á þessu flíselín. Þær eru nú samt flottar stelpurnar og þetta svínvirkar.

47. Engin traffík

Haft var samband við mig (algengt orðasamband) um miðjan desember og ég spurð hvort ég væri til í að leika svolítið í stuttmynd sem skyldi vera útskriftarverkefni frá Kvikmyndaskólanum. Ég er ekki vön að draga lappirnar þegar um er að ræða skemmtileg tilboð svo að ég var einn dag á Kópaskeri í byrjun janúar og lék þar Magneu gistiheimiliseiganda. Hér er ég eitthvað að ræða við tökumanninn í senu þar sem Magnea situr með kleinur og kaffibolla að leggja kapal.

 Þetta var bráðskemmtileg reynsla innan um stóran hóp krakka á aldur við syni mína og yngri. Hápunktur dagsins var líklega þegar stúlka sem hélt um alla þræði og sá til þess allir væru á réttum stað á réttum tíma sagði að næst væru stelpurnar og leikkonan!!!! Þar var hún að tala um tvær stúlkur sem hafa lært leiklist og svo áhugaleikarann mig. Þetta kætti mig mjög. Einu sinni endur fyrir löngu var ég einn dag á Hjalteyri statisti í Í skugga hrafnsins svo að ég hef aðeins kíkt áður á bak við kvikmyndavélina. Eins og flestir vita fer mestur tíminn í kvikmyndaleik í að bíða. Ég fór að heiman klukkan hálfníu að morgni og kom heim um hálfellefu um kvöldið. Ég var í þrem eða fjórum stuttum senum auk þess sem ég stóð úti í glugga í um það bil óratíma. Þess á milli var spjallað og borðað og fylgst með því sem hinir voru að gera. Hér er fólk sem sá um framkvæmdina, leik, búninga og leikmynd, tæknimál einhvers konar og förðun.

 Þetta eru útskriftarnemarnir Atli tökumaður og Ottó leikstjóri en það var hann sem hafði samband við mig. Við lékum saman í Landsmótinu á Breiðumýri um árið. Hann er trúlega frægastur fyrir Sleifaratriðið

 Andlit á glugga, úú.

Nú er ég búin að vera í höfuðborginni í heila viku, kom heim í gær og þegar ég opnaði tölvuna var nýlega kominn þar inn póstur þar sem þetta stóð:

 Myndin verður sýnd núna á miðvikudaginn 22 feb í Bíó Paradís.

Hún er 20 min og 5 sek á lengd.

ÆÆÆ, ekki væri nú leiðinlegt að eiga kost á að vera við frumsýningu myndar þar sem nafnið manns er á plakatinu! Það er sem sagt efsta myndin í þessari færslu. En jæja, ekki þýðir að fást um það, ég býst við að myndin verði sýnd á Kópaskeri einhvern tíma og þá er líklegt að ég skreppi.

Í næstu færslu kemur eitthvað gott úr höfuðborginni.
Uppfært:
Eftir að hafa leitað á síðu Paradísarbíósins aflaði ég mér nánari upplýsinga og frétti að klukkan 8 á miðvikudagskvöld og fimmtudagskvöld verða sýndar útskriftarmyndirnar og þar sem þessi mynd er útskriftarverkefni tveggja nemenda er hún sýnd bæði kvöldin. Öllum heimill ókeypis aðgangur þannig að það gæti orðið þröngt og ekki vitað hvar í röðinni þessi mynd er. Mig langar í bíó en mér er þó nokkur huggun í að ekki verður neinn rauður dregill svo að ég missi ekki af honum :).
Sjá hér: http://www.kvikmyndaskoli.is/news/detail/item18593/Dagskra_syningarviku_Kvikmyndaskola_Islands/

45. Fötin skapa manninn.

Það sem tekur hug minn allan um þessar mundir (eins og svo oft um þetta leiti árs) eru föt. Föt sem almenningur klæddist á 6. 7. og 8. áratug síðustu aldar. Rokk, bítla, hippa, rauðsokku og diskó tímanum. Svo þarf slatta á bændur og búalið sem lét ekki tískuna slá sig út af laginu en samt má sjá tímann líða þar líka. Við erum að æfa frumsamið verk sem hverfist í kring um þekkt dægurlög frá þessu tímabili og þar af leiðir að um er að ræða margar stuttar senur með ólíkum hópum og mér telst til að búningar verði um það bil 100 plús - mínus. Eins og gefur að skilja er ekki hægt að leggja út í mikil smáatriði og saumaskap en mikilvægt þó að koma réttum skilaboðum til áhorfenda. Leikarar eru yfir 30 og allir verða í svörtum grunnbúningi þegar þeir eru ekki í tilteknum hlutverkum. Þarna fáið þið loksins að kynnast fólki sem farið hefur huldu höfði hingað til þó að það hafi verið á allra vörum, eins og til dæmis Bjössa á mjólkurbílnum og Gísla í Gröf ásamt kaupakonu. Þið fáið líka smjörþefinn af síldarævintýrinu, ástandinu og öllu hinu sem setti svip á þjóðlífið. Ég er konan hans Gísla í Gröf og fylgst er með mínu fólki í gegn um skin og skúrir.

Hér má sjá hvernig umhorfs hefur verið í salnum undanfarið. Haugar af buxum, skyrtum, bolum, kjólum, pilsum, blússum, mussum og svo framvegis. Svarta deildin í forgrunni. Gleymum ekki skónum sem eru í röðum sem eru tugir metra að lengd.  Ég hef náð afar góðum árangri á fatamarkaði Rauða krossins á Akureyri, í fataskápum vina og víðar en nokkuð vantar þó enn. Grátlegast hversu erfitt er að ná í hvunndagsföt vinnandi fólks. Slík föt einfaldlega voru kláruð og í búningageymslum áhugaleikfélaga eru helst aflögð spariföt. Ef þú lesandi góður getur lánað okkur GAMLA GALLAJAKKA SEM ALGENGIR VORU SEM YFIRHAFNIR BÆNDA Í ÚTIVERKUNUM fyrir tíma samfestinganna þá væri það frábært. Mig sárlangar í þó ekki væri nema einn eða tvo. Gjarnan líka stórar gallabuxur og vinnuskyrtur af eldri gerðum. Gemsinn minn: 864-2573. 

Þetta er fyrsta færslan á þessu bloggi sem merkt er leikhúsi. Mig grunar að þetta sé ekki sú síðasta.